السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

437

تفسير الميزان ( فارسي )

عمر نزد رسول خدا ( ص ) آمد ، عرضه داشت : يا رسول اللَّه ! مگر ما بر حق نيستيم ، و مشركين بر باطل نيستند ؟ فرمود : آرى همين طور است . عرضه داشت : مگر كشتگان ما در بهشت و كشتگان آنان در آتش نيستند ؟ فرمود : بلى همين طور است . عرضه داشت : پس چرا دين خود را لكه دار كنيم ، و تن به پستى دهيم ، و بدون اينكه خدا بين ما و آنان حكم كند برگرديم ؟ فرمود : اى پسر خطاب من فرستاده خدايم ، و خدا هرگز و تا ابد مرا وا نمىگذارد . عمر برگشت و خشمش فرو نشست ، تا آنكه نزد ابو بكر رفت و پرسيد : اى ابو بكر مگر ما بر حق نيستيم ، و مشركين بر باطل نيستند ؟ گفت : چرا . پرسيد مگر كشتگان ما در بهشت و كشتگان آنان در آتش نيستند ؟ ابو بكر گفت : چرا . عمر گفت پس چرا ننگى در دين خود وارد آورديم . گفت ، اى پسر خطاب ! او رسول خدا است ، و خداى تعالى هرگز او را وا نمىگذارد . پس سوره فتح نازل شد ، و رسول خدا ( ص ) به دنبال عمر فرستاد ، و سوره را برايش قرائت كرد . عمر گفت : يا رسول اللَّه ! آيا اين صلح فتح است ؟ فرمود : بله « 1 » و در كتاب كمال الدين به سند خود از منصور بن حازم از امام صادق ( ع ) روايت آورده كه در تفسير آيه * ( « لَوْ تَزَيَّلُوا لَعَذَّبْنَا الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذاباً أَلِيماً » ) * فرمود : اگر خدا كفارى كه در پشت پدران مؤمنند و مؤمنينى كه در پشت پدران كافرند بيرون مىآورد ، آن وقت كفار حاضر را عذاب مىكرد « 2 » . مؤلف : اين معنا در رواياتى ديگر نيز آمده . و در كافى به سند خود از جميل روايت كرده كه گفت : من از امام صادق ( ع ) از كلام خداى عز و جل پرسيدم كه مىفرمايد : * ( « وَأَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوى » ) * فرمود : كلمه تقوى همان ايمان است « 3 » . و در الدر المنثور است كه ترمذى و عبد اللَّه بن احمد - در كتاب « زوائد المسند » - و ابن جرير و دارقطنى - در كتاب « الافراد » - و ابن مردويه و بيهقى - در كتاب « اسماء و صفات » - از ابى بن كعب از رسول خدا ( ص ) روايت كرده‌اند كه فرمود : منظور از « كلمه تقوى » در جمله * ( « وَأَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوى » ) * كلمه « لا إله الا اللَّه » است « 4 » .

--> ( 1 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 79 . ( 2 ) نور الثقلين ، ج 5 ، ص 70 به نقل از كمال الدين . ( 3 ) نور الثقلين ، ج 5 ، ص 73 به نقل از كافى . ( 4 ) الدر المنثور ، ج 6 ، ص 80 .